|
03.07.2009
3 AYDA 3 YIL GERİYE GİTTİK
“Türkiye ekonomisi 2009’un ilk çeyreğinde yüzde 13.8 küçülerek, 1994 ve 2001 krizlerini bile geride bıraktı”
*AKP, ‘Kriz teğet geçecek’ diye önlem almakta gecikince faturası ağır oldu. ABD, İngiltere ve Almanya’da bile yüzde 6’ları geçmeyen küçülme oranı, Türkiye’de yüzde 13.8’i buldu.Türkiye 1945’ten bu yana en büyük daralmasını yaşadı.
*Türkiye’nin milli geliri 2006’nın ilk çeyreğindeki düzeye indi. Üst üste iki çeyrek negatif büyümeden kaçamayan Türkiye, resmen resesyona girdi. En fazla harcama su, elektrik, gaz için yapılırken, giyim ve eğlence harcamaları kısıldı..
*Hükümetin 10 bin doları aşması ile övündüğü kişi başı gelir 9 bin 642 dolara indi. En iyimser tahminle 2009’un son çeyreği ile birlikte tekrar büyüme temposuna dönülebileceğine dikkat çekilirken tahribatın giderilmesi için sosyal program şart.
ANKARA/İSTANBUL Cumhuriyet - Küresel krizin Türkiye ekonomisinde yarattığı tahribat, 2009’un ilk üç aylık büyüme rakamlarının açıklanmasıyla ikiye katlandı. 2008’in son çeyreğinde yüzde 6.2 küçülen Türkiye ekonomisi, 2009’un ilk çeyreğinde de yüzde 13.8 daha küçülerek, rekor oranda daraldı.
Böylece ekonomi, 2. Dünya Savaşı yıllarından sonraki en yüksek ikinci küçülmesini yaşadı. Yılın ilk çeyreğinde tüketim yüzde 9.2 gerilerken, yatırımlar üçte bir oranında azaldı. Kamudaki yatırımlarda yüzde 24.6’lık artışa karşın özel sektör yatırımları yüzde 35.8’le keskin bir düşüş yaşadı.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) bu yılın ocak-mart dönemine ilişkin açıkladığı Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) hesaplarına göre yılın ilk çeyreğinde GSYH, geçen yılın aynı dönemine oranla sabit fiyatlarla yüzde 13.8’lik azalma ile 21.1 milyar TL oldu. Cari fiyatlarla GSYH, yüzde 2.2 azalma ile 210.9 milyar TL düzeyinde gerçekleşti. Dolar bazında küçülme yüzde 29’u bulurken, GSYH 127.8 milyar dolar olarak gerçekleşti.
Bankaların hızı kesilmedi
Sektörler itibarıyla en büyük daralma yüzde 25.4 ile ticarette yaşandı. Tarım yüzde 3 küçüldü. Reel ekonomideki bu rekor küçülmeler, bankaların da yer aldığı mali kuruluşlara uğramadı.Mali aracı kuruluşların faaliyetlerinde yüzde 10.8, dolaylı ölçülen mali aracılık hizmetlerinde yüzde 10.7 büyüme gerçekleşti. Mali kuruluşlar 2008’in son çeyreğinde de yüzde 9.5 büyümüştü. Pozitif büyüme rakamlarına tutunabilen alanlar şunlar oldu: Balıkçılık, oteller ve lokantalar, konut sahipliği.
Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi’nin (BETAM) değerlendirmesine göre mevsimsel etkilerden arındırılmış ve iş gününe göre düzeltilmiş verilerle GSYH, ilk çeyrekte 2008’in son çeyreğine göre yüzde 4.8 küçüldü. Krizden önce başlayan küçülmenin şiddetlenmesiyle GSYH, 2006’nın ilk çeyreğindeki seviyesine kadar düştü.
Cumhuriyet Gazetesi – 01.07.2009
| 
